Literature review: Structuur belangrijk bij zelfstandig leren (W. Rubens; blog post)

Van Wilfred Rubens weblog:

Tijdens mijn presentatie bij de spring school over mobile learning heb ik onder meer aangegeven dat de meerwaarde van mobile learning (in vergelijking met 'gewone e-learning') is dat het de intrinsieke motivatie van lerende kan vergroten. Daarbij heb ik verwezen naar de self determination theory van Ryan en Deci die stellen dat onder andere een gevoel van autonomie en sociale verbondenheid positief van invloed zijn op die intrinsieke motivatie. Mijn stelling is dat vooral de eigenschappen van mobiele technologie bijdragen aan autonomie en sociale verbondenheid.

Zie de laatste zin.

Directe link: http://wilfredrubens.typepad.com/wilfred_rubens_weblog/2009/05/structuur-en-begeleiding-belangrijk-bij-zelfstandig-leren.html

Bibliography

 

Attewell, J. (2004). Mobile Technologies and Learning. London: Learning and Skill Development Agency.

Baarda, D., & de Goede, M. (2001). Basisboek Methoden en Technieken. Groningen / Houten: Wolters-Noordhoff BV.

Bolhuis, S. (2009). Leren en Veranderen. Bussum: Uitgeverij Coutinho.

Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2003). Research Methods in Education. London: RoutledgeFalmer.

Dawabi, P. W. (2003). Using mobile devices for the classroom of the future. (J. S.-S. Attewell, Ed.) Learning with Mobile Devices. Research and Development .

Ferdig, P. R., & Trammell, K. D. (2004). Content Delivery in the 'Blogosphere'. Irvine: T.H.E Journal.

HAN Chassis. (2003, Augustus 29). HAN Chassis. Retrieved Juni 7, 2009, from HANovatie: https://www1.han.nl/insite_new/hanovatie/displ-attachment.html?binary=2004-04-18T10-34-45_776_0.xml_dir/hanchassis_280803.pdf

HAN. (2007, september 14). Meet HAN University. Retrieved juni 7, 2009, from Studying at the HAN: http://www.han.nl/start-en/bachelor/studying-at-the-han/_attachments/07260_han_corporate_brochure.pdf

HAN. (n.d.). Opleidingskunde: Opleidingskunde, Training & Human Development. Retrieved Juni 7, 2009, from HAN: http://www.han.nl/opleidingen/bachelor/opleidingskunde/vt/

Harinck, F. (2007). Basisprincipes Praktijkonderzoek. Apeldoorn: Cyclus-Garant.

Jung-Chuan, Y., & Chen, M.-P. (2008). Patterns of Reflection for Problem-Solving in a Mobile Learning Environment. International Journal of Education and Information Technologies , 121-125.

Kadyte, V. (2003). Learning Can Happen Anywhere: A Mobile System for Language Learning. In J. Attwell, & S.-S. J. (Ed.), MLearn : learning with mobile devices, research and development (pp. 73-78). London: Learning and Skills Development Agency.

Kelchtermans, G. (2001). Reflectief ervaringsleren voor leerkrachten. Een werkboek voor opleiders, nascholers en stagebegeleiders. Deurne: Wolters Plantyn.

Kommers, P. (2005). De les begint, mobieltjes aan! Oratie lectoraat Fontys (p. 40). Sittard: Fontys Hogescholen.

Leelefever. (2007, November 29). Blogs in Plain English. Retrieved Juni 13, 2009, from YouTube: http://www.youtube.com/watch?v=NN2I1pWXjXI

Leelefever. (2008, Maart 5). Twitter in Plain English. Retrieved Juni 13, 2009, from YouTube: http://www.youtube.com/watch?v=ddO9idmax0o

Oravec, J. A. (2002). Bookmarking the world: weblog applications in education; weblogs can be used in classrooms to enhance literacy and critical thinking skills. Journal of Adolescent & Adult Literacy .

Rubens, W. (2005). Didactische aspecten van mobile learning. Utrecht: Universiteit Utrecht (IVLOS).

Savill-Smith, C., & Kent, P. (2003). The Use of Palmtop Computers for Learning: A Review of the Literature. London: Learning & Skills Development Agency.

Saxberg, N. F. (2008, 11 25). Microblogging - The potential of microblogging in organizations. Retrieved 6 2, 2009, from Webcom: http://wiki.webcom.dk/microblogging

Schön, D. A. (1983). The Reflective Practitioner. How Professionals think in action. London: Maurice Temple Smith.

Soloway, E., Norris, C., Blumenfeld, P., Fishman, B., & Marx, B. (2001). Handheld devices are ready-at hand. Communications of the ACM , 15-20.

Trafford, P. (2005). Mobile Blogs, Personal Reflections and Learning Environments. Ariadne .

Wagner, E. (2005, May / June). Enabling M-Learning. Educause Review , pp. 41-52.

Ward, M. (2004, April 26). A life pictured online. Retrieved Juni 1, 2009, from BBC News: http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/3658977.stm

Williams, J. B., & Joanne, J. (2004, 20(2)). Exploring the use of blogs as learning spaces in the higher education sector. Australasian Journal of Educational Technology , 232-247.

Wopereis, I. (2006, Mei 17). Weblogs in het hoger onderwijs . Open Universiteit Nederland.

Literatuuroverzicht weblogs en moblogs - ‘Exploring the use of blogs as learning spaces in higher education’ (Williams, 2004)

 

Dit paper beschrijft hoe weblogs in het onderwijs gebruikt kunnen worden, geeft een overzicht van overige literatuur op dit gebied en beschrijft een voorbeeld uit de praktijk.

Stukken uit deze publicatie die interessant zijn voor de dissertatie:

“The key to the popularity of blogs, it seems, is the scope for interactivity. While, initially, a blog may be treated by its maintainer as little more than a 'news space', it is not uncommon, over a period of time, for a distinctive style to emerge, in the course of writing entries and responding to feedback, that reflects the personal character of the blog's creator. Significantly, rather than alienate a readership by exposing one's personal traits and idiosyncrasies, this adds to the very popularity of a blog. As Jacobs explains, this is part and parcel of the theatre of interpersonal communication, played out to an undefined, virtually infinite public space. Indeed, this 'exhibitionistic behaviour is encouraged, supported and even sought' by the 'cyber-voyeurs' of this theatre; viz. 'the readers of blogs, who post comments in reply to entries, often positively reinforcing the opinions of the blogger, but sometimes disagreeing on points of philosophy, politics or social comment, and occasionally 'flaming' the blogger for opinions expressed'”

Het bovenstaande stukje geeft aan dat het interactieve apect en het persoonlijke aspect van een weblog de succesfactoren van dit middel zijn. Deze opmerking sluit aan bij de reden waarom mobile learning volgens de literatuur succesvol zou moeten zijn: het persoonlijke, en de interactie. In mijn onderzoek, heb ik me minder op de sociale interactiekant van moblogging gericht, terwijl ook dit stukje aangeeft dat dit een sterk aspect is.

“Furthermore, the nature of blogging engines allows for the creation of a legitimate warehousing of captured knowledge, and archiving for later retrieval (Bausch, Haughey & Hourihan, 2002). As a knowledge management tool, blogs provide the potential for relatively undifferentiated articles of information passing through an organisation to be contextualised in a manner that adds value, thus generating 'knowledge' from mere 'information'. Comments systems and democratic posting privileges allow employees in an organisation to give voice to ideas and provide feedback on procedures in a manner not previously possible in a distributed office environment. Further, personalised responses to news and messages are a simple means of developing an understanding of the collective knowledge of an organisation and a means of broadening that knowledge, thus creating 'intelligence' from 'knowledge' (see Pór & Molloy 2000). Thus, in a business context, blogs provide a forum for learning. It logically follows therefore, that the experience of collective knowledge generation can and should be applied to traditional educational environments.”

Bovenstaand stukje geeft in mijn ogen extra argumenten waarom het ook goed is dat dissertaties aals weblogs worden geschreven :-)

“One article that reflects a little more deeply on the potential of the blog as a tool for the promotion of deeper learning on a variety fronts is that produced by Oravec (2002). In addition to commenting on the advantages of using a tool that serves as an online journal encouraging personal reflection, and as a means of encouraging collaboration through the sharing of links to resources and up to date information, Oravec (2002, p. 618) observes that the blog has many dimensions that are suited to students' 'unique voices', empowering them, and encouraging them to become more critically analytical in their thinking. The reason, simply, is that in order to develop and sustain a clear and confident voice of one's own, one has to carefully formulate and stand by one's opinions. Writing a blog assists here because it forces a student to confront their own opinions and contemplate how their views might be interpreted and reflected upon by others (Mortensen & Walker, 2002, cited in Lamshed, Berry & Armstrong, 2002).”

Bovenstaande geeft een aantal literatuurbronnen met betrekking tot weblogs as een tool voor reflectie.

 

Download from: http://ascilite.org.au/ajet/ajet20/williams.html

Literatuuroverzicht Reflectie - ‘Leren en veranderen’ (Bolhuis, 2009)

Dit boek gaat over hoe leren bij volwassenen in zijn  algemeenheid werkt, maar het bevat ook een hoofdstuk over reflecteren in het (hoger) onderwijs. Hieruit zijn de volgende fragmenten interessant voor dit onderzoek:

“Docenten die hun cursisten of studenten willen leren om kritisch reflectief te zijn, doen er goed aan om allereerst zelf het goede voorbeeld te geven. Daarbij kan de docent af en toe expliciteren waarom het belangrijk is om kritisch na te denken over het eigen handelen en de beroepspraktijk. “ (pag. 212)

Hier valt voor de opleiding een winst te behalen, zeker als het gaat om het motiveren van studenten om kritisch te reflecteren. Wij vragen bijvoorbeeld de studenten om aan het einde van een onderwijseenheid een reflectieverslag in te leveren, een tekstueel document dus. Dit terwijl we weten dat het onder woorden brengen van een reflectieproces best een uitdaging is voor de student, zeker voor de minder talige student. Uiteindelijk gaat het echter niet om het verslag, maar of een student kan laten zien wat hij geleerd heeft, en hoe hij dat heeft aangepakt. De opleiding zou er voor kunnen kiezen om ook andere vormen van reflectie te laten zien. Zet bijvoorbeeld mobile learning als middel voor reflectie (alhoewel dit onderzoek laat zien dat de tijd er misschien nog niet rijp voor is), of laat studenten hun leerproces bijvoorbeeld uitleggen via een zelfgemaakte film.

“Opleidingen vragen studenten vaak om individueel kritisch te (leren) reflecteren, door bijvoorbeeld opdrachten die schriftelijk moeten worden ingediend. Schrijven kan dwingen tot nadenken en tot het onder woorden brengen van eigen reflectie, maar het kan er ook toe leiden dat het een taak wordt die moet worden afgemaakt” (pag. 213)

Zie ook mijn bovenstaande toelichting. Mijn ervaring is dat onze studenten hun reflectieverslag pas schrijven op het laatst, als zij alle producten voor hun portfolio al klaar hebben. Zij geven soms zelf onomwonden aan dat het echt iets dat ze doen omdat de opleiding het verplicht stelt. Dat gegeven is eigenlijk de aanleiding geweest voor dit hele project; als je studenten iets laat gebruiken in hun reflectieproces dat zij als iets leuks en persoonlijks ervaren, zoals een mobiele telefoon, zouden zij dan niet meer aan de slag gaan met het reflecteren?

“Goed leren reflecteren kan niet zonder sociale interactie. Zeker zo belangrijk zijn dus gesprekken, waarin kritische reflectie wordt beoefend tussen studenten en tussen student en docent.” (pag.213)

Hier ligt een verbeterpunt voor dit onderzoek. In het experiment heeft de controlegroep ervaringen geplaatst op hun moblog met hun mobiel, maar het sociale aspect van de moblog (bijv. reacties plaatsen op berichten) is niet verder onderzocht, terwijl moblogs zich hier wel goed voor lenen (zie ook het stuk van Wopereis – FT).

Literatuuroverzicht Mobile Learning - 'Weblogs als reflectie-instrument' (Wopereis, 2006)

Dit document is een PowerPoint- presentatie, bedoeld voor een startbijeenkomst voor een traject om te onderzoeken in hoeverre weblogs kunnen dienen als reflectie-instrument. In deze presentatie staan een viertal aannames die voor dit onderzoek ook zeker van belang zijn. Hieronder geef ik deze assumpties weer, en voeg ik de rol van reflecteren door middel van mobiele technologie er aan toe:

weblog is instrument om (leer)processen (meer) te expliciteren (registratie)
Door mobiele telefoons te gebruiken in het leerproces heeft de lerende meer technologische mogelijkheden om zijn leerproces vast te leggen. Denk hierbij aan de (video) camera functies van moderne mobiele telefoons, en de mogelijkheden om gesprekken vast te leggen. Deze opnames kan de lerende direct plaatsen op een weblog.

weblog vergroot interactiviteit (leren van elkaar) (consultatie en conversatie)
Met de huidige mobiele telefoons is het mogelijk om reacties te plaatsen op forumberichten. Daarnaast kan de lerende laten weten wat hij op dit moment aan het doen is door gebruik te maken Twitter- achtige diensten.
In dit onderzoek richt ik me niet op de interactiviteit- mogelijkheden van het gebruik van mobiele telefoons in leerprocessen, maar op de verslaglegging van de individuele student.

weblog vergroot de motivatie
Een van de redenen waarom ik dit onderzoek ben gestart. Het vastleggen van reflectieprocessen is voor veel studenten nu nog iets dat achteraf gebeurt en dat zij veelal doen omdat het een vereist product voor de beoordeling is. Door gebruik te maken van de multimedia- mogelijkheden van mobiele telefoons maak je het vastleggen van reflectieprocessen wellicht makkelijker, en leuker.


weblog is een mogelijk antwoord op ‘uitstelgedrag’ van reflectie in leersituaties aanpakken (dynamiek)
Zie ook mijn toelichting bij het vorige punt. Studenten stellen het schrijven van reflectieverslagen nu vaak uit, waardoor het benoemen van essentiele aspecten en gebeurtenissen vaak verloren gaat. Door tijdens het leerproces gebeurtenissen vast te leggen met een mobiele telefoon, vindt reflectie regelmatiger plaats.


Download from: http://du.onderwijsontwikkeling.net/admin/download.php?id=947

Literatuuroverzicht Mobile learning: 'Mobile Technologies and Learning' (Attewell, 2004)

Dit document geeft eerst een overzicht van de huidige stand van zaken (d.w.z., in 2004) m.b.t. Mobile learning. Het geeft eerst een overzicht van alle beschikbare technologie (hardware, software, platforms, etc.) en gaat daarna in op het M-learning project. In dit project worden met name de M-learning mogelijkheden van met name op Symbian- en Windows Mobile gebaseerde smartphones verkend. De reden hiervoor is dat deze platforms het mogelijk maken additionele software te installeren, die alle mogelijkheden van het apparaat gebruiken. Gelukkig worden de 'standaard' mobiele telefoons niet vergeten; ook SMS- en JAVA gebaseerde leeroplossingen worden in dit stuk bekeken.
In het stuk staan verder de resultaten van projecten besproken waarbij studenten aan de slag gingen met M-learning oplossingen. Enkele opvallende statistieken:

“The learners were mostly enthusiastic about mobile learning and 62% reported that they felt more keen to take part in future learning after trying mobile learning. Of this 62% some expressed a future preference for learning”.

Na afloop van mijn onderzoeksproject beweerden studenten het tegenovergestelde. Uit het stuk wordt niet duidelijk in hoeverre zij zich op reflectie- achtige processen hebben gericht (wellicht alleen op learning content delivery), wellicht dat de uitkomsten dan anders zouden zijn.

“Analysis of the evidence collected during our research suggests that mobile learning can make a useful contribution to attracting young people to learning, maintaining their interest and supporting their learning and development. ”

Zie mijn opmerkingen bij het vorige punt. Mijn onderzoek laat zien dat het ondersteunen van reflectieprocessen door mobiele technologie nog niet automatisch meer gemotiveerde studenten en betere reflecties oplevert.


Download from http://www.google.co.uk/url?q=http://www.m-learning.org/docs/The%2520m-learning%2520project%2520-%2520technology%2520update%2520and%2520project%2520summary.pdf&ei=LT0ASvmlKoLG-Aab9tThBw&sa=X&oi=spellmeleon_result&resnum=1&ct=result&usg=AFQjCNGuNuf36kg_Bj-a4sI2EQurP-8vAA

Literatuuroverzicht Mobile learning - 'Enabling Mobile learning' (Wagner, 2005)

In dit document komt Wagner terug op de 'lessons e-learned' na de eerste e-learning hausse. Van deze vind ik het volgende punt met name relevant:
“Learning is a deeply personal act that is facilitated when learning experiences are relevant, reliable, and engaging.”
Hierbij gaat het erom dat een goed E-learning systeem meer is dan een 'electronic page turner', maar dat je ook de interactieve elementen en communicatie- eigenschappen van een e-learning systeem goed benut. Dit geldt ook met name bij M-learning.

Verder gaat het stuk alleen over 'content delivery' via mobiele technologie en doet het denken aan een set aanbevelingen waar elk multimedia-document aan moet voldoen.
De volgende opmerking vind ik verder nog relevant: “Effective mobile learning programs will require new digital communication skills, new pedagogies, and new practices."

online versie: http://www.educause.edu/EDUCAUSE+Review/EDUCAUSEReviewMagazineVolume40/EnablingMobileLearning/157976

Literatuuroverzicht Mobile Learning - 'De les begint - mobieltjes aan!' (Kommers, 2005)

Oratie van lector Kommers bij zijn aantrede bij Fontys.

De volgende passages zijn interessant / relevant voor mijn onderzoek:

“Het is dus moeilijk een ‘open’ afweging te maken van de voor- en nadelen van mobieltjes in de schoolklas, tenzij we op heel specifieke effecten gaan letten. Hier kan experimenteel onderzoek uitkomst bieden. Alleen ... we komen ook dan spoedig bij de vraag welk soort leren het belangrijkst is in bepaalde ontwikkelingsstadia en welk type leren maatschappelijk het meest gewenst is.We zijn dan terug bij het feit/norm-dilemma (Levering, 2004). ”

Bovenstaande gaat over in hoeverre het geaccepteerd is om mobieltjes in de klas te gebruiken. Dit si een aspect dat ik mijn onderzoek niet heb meegenomen in de voorbereiding, maar wel degelijk relevant had kunnen zijn. Overigens denk ik niet dat het voor mijn collegaś een probleem was geweest wanneer studenten hun mobiel in de las hadden gebruikt om leerervaringen vast te leggen. Ik denk dat het voor de studenten zelf eerder een te grote stap was om hun mobiel als een reflectieinstrument te beschouwen. Dat blijkt ook uit de interviews die ik achteraf met ze heb gehouden.

“Een belangrijke advocaat in deze is Elliot Soloway (Soloway et al., 2001). Hij propageerde de palm PDA in klassikaal onderwijs en liet zien dat deze benadering een essentiële meerwaarde heeft vergeleken met de desk- of laptop. Die meerwaarde zit volgens Soloway in de lage kosten, gemak om mee te nemen en vooral het feit dat de student ‘eigenaar’ wordt. Bij de PC op school ligt de verantwoordelijkheid bij de service door het instituut. De student blijft ‘bezoeker’ en wordt te weinig aangesproken op eigen vaardigheden. ”

Bovenstaande stuk bespreekt de 'sense of ownership' die vaak genoemd wordt in combinatie met mobile learning. De interviews die ik hield na afloop met studenten lieten zien dat zij inderdaad hun mobiel wel als iets van henzelf beschouwden, maar het niet zagen als een instrument dat zij konden betrekken in hun leerproces.

“Het scherm en toetsenbord van het mobieltje hebben vrijwel alles tegen zich om geaccepteerd te worden. De correspondentie via SMS berichten is moeizaam (1 tot 4 aanslagen om op een toets de juiste letter ingetypt te krijgen).Toch wordt er op grote schaal mee gecommuniceerd. De analogie met het communiceren in morsecode dringt zich op. ”

Studenten gaven in de mondelinge interviews aan dat met name tekstgebaseerde reflecties en observaties te veel tijd kostten via SMS of MMS. Daarnaast was het vaak nog 'te veel gedoe' om het op een weblog gepubliceerd te krijgen.

De handheld is veel meer dan de desktop een persoonlijke hulp. Je hebt hem altijd bij je, en hij is ingericht naar je eigen smaak en gewoontes. Het gebruik bevordert een persoonlijke leerinstelling.
Het expliciet maken van dit bewustzijn bevordert metacognitie: kennis van je eigen weten en denken.
De PDA verlaagt de drempel tussen cursorisch, incidenteel en buitenschools leren. Door het gebruik van ‘sociale software’ en het gebruik van de PDA in de schoolse context, wordt de kans op een meer expliciete leerattitude groter.

Bovenstaande punten noemt Kommers als succeselementen van mobiel leren (naast een aantal andere). Deze bovenstaande punten hebben ook betrekking op het gebruik van mobiel leren in reflectieprocessen.


Link naar het artikel: http://users.edte.utwente.nl/kommers/oratie.pdf

Literatuuroverzicht Mobile Learning – Rubens, W. ‘Didactische Aspecten van Mobile Learning’ (2005).

In dit bericht de publicatie 'Didactische Aspecten van Mobile Learning' van W. Rubens.

APA: Rubens, W. (2005). Didactische aspecten van mobile learning. Utrecht: Universiteit Utrecht (IVLOS).

Link: www.uu.nl/uupublish/content/didaspmlearning.pdf (laatst geraadpleegd op 13-4-09)

 

In dit rapport beschrijft Rubens op redelijk toegankelijke wijze de mogelijkheden van M-Learning. Hij doet dit door eerst te beschrijven wat M-Learning nu eigenlijk is, en daarna vrij snel de link te leggen met de didactische mogelijkheden van M-Learning. Hij gebruikt hiervoor als framework de '7 pijlers van digitale didactiek' van Robert-Jan Simons. Tenslotte geeft hij nog een aantal sterke en minder sterke aspecten van M-Learning.

Goed artikel voor eenieder die nu eens meer zoekt over de didactische kant van M-Learning, zonder een technische insteek.

Voor dit onderzoek van belang:

Over de doelgroep:

“Mobiele technologie –vooral PDAs en smartphones- sluit nauw aan bij de technologie die jongeren gebruiken". Het gebruik van deze tools wordt gestimuleerd als studenten eigenaar er van zijn, en deze middelen ook kunnen gebruiken voor andere doeleinden als leren”

Als je kijkt naar de uitkomsten van dit onderzoek lijkt dit niet altijd het geval te zijn.